KLIKAJĄC NA TEN TEKST ZNAJDZIESZ 343 JĘZYKÓW I DIALEKTÓW, W KTÓRYCH JEST ARTYKUŁ O KUROWIE ... i 21 haseł o Kurówce
Wiki o Kurowie w Twoim ojczystym języku
Zestawienie najludniejszych miast i wsi w Polsce.
Kontakt z pomysłodawcą: Adres e-mail: pietras1988-08-23 (at) o2.pl, link do strony użytkownika i jego dyskusji: Pietras1988 DYSKUSJA
Kurów
From Wiki o Kurowie
| 
|
| Herb Kurowa | Kurów na mapie Polski |
|---|---|
| Kurów | |
| Województwo | lubelskie |
| Powiat | puławski |
| Gmina | Kurów |
| Sołtys | Jan Łubek |
| Pierwsza pewna wzmianka | 1386 rok |
| Prawa miejskie | przed 1442 do 1870 |
| Liczba mieszkańców | 2 822 (31.12.2009) |
| Liczba mieszkańców stałych | 2 789 (31.12.2009) |
| Liczba zameldowanych czasowo | 33 (31.12.2009) |
| Powierzchnia | 11,33 km² |
| Gęstość zaludnienia | 249 osób/km² |
| Średnia wysokość | 155 m n.p.m. |
| Kod pocztowy | 24-170 |
| Numer kierunkowy | (+48) 81 |
| Współrzędne geograficzne | 51°24′ N 22°11′ E |
| Tablica rejestracyjna | LPU |
| Kod TERYT | 0614062.0009 |
| Układ urbanistyczny | małomiasteczkowy |
Kurów (▶) - miejscowość wytypowana przez Lubelski Urząd Wojewódzki do odzyskania praw miejskich, będąca siedzibą gminy Kurów, w powiecie puławskim, województwie lubelskim, należąca do aglomeracji "Kurów".
Spis treści |
Geografia
Położenie
Kurów leży na pograniczu Równiny Lubartowskiej i Płaskowyżu Nałęczowskiego, w granicach Euroregionu Bug. Przez miejscowość przebiegają drogi krajowe nr 12 (Łęknica-Berdyszcze) i 17 (Warszawa-Hrebenne), która jest częścią trasy europejskiej E372 (Warszawa-Lwów).
Kurów znajduje się 114 kilometrów na południowy wschód od granic administracyjnych Warszawy, 8 km na wschód od Puław i 26 kilometrów na zachód od Lublina.
Sąsiednie miejscowości
|
Rzeki
Przez granice administracyjne Kurowa przepływają 3 nazwane rzeki: Kurówka i dwa z jej dopływów - Białka i Garbówka.
Struktura powierzchni
(stan na rok 2002)
- użytki rolne: 1020 ha (90,03%)
- grunty orne: 832 ha
- sady: 31 ha
- łąki: 72 ha
- pastwiska: 85 ha
- lasy, grunty zadrzewione i zakrzewione: 4 ha (0,35%)
- pozostałe grunty i nieużytki (tereny osiedlowe, drogi, wody) : 109 ha (9,62%)
Wysokość
Średnia wysokość Kurowa wynosi 155 m n.p.m. Najniższe miejsce w granicach miejscowości znajduje się w dolinie rzeki Kurówki w pobliżu stadionu - 147 m, natomiast najwyższe w zachodniej części Kurowa, na północ od ulicy Lubelskiej i ma wysokość 162,6 m n.p.m.
Klimat
|
|
Powyższe informacje dotyczą całej gminy, lecz są miarodajne także w bardzo dużym stopniu dla samego Kurowa.
Opady należą do najmniejszych w kraju, gdyż miejscowość nie leży w pasie gradowym.
Układ przestrzenny
Miejscowość ma układ przestrzenny charakterystyczny dla miasteczka z wyraźnie zaznaczonym centrum (siecią ulic oraz peryferiami, na których funkcjonują nieliczne zakłady przemysłowe).
Historia
Kurów do XVIII wieku
Prawdopodobnie około 1330 roku, został zbudowany tu gród władcy Władysława Łokietka, który został nadany w 1399 Szreniawitom przez króla Władysława Jagiełłę. Pierwsza pewna wzmianka o Kurowie pochodzi z 1386 roku i znajduje się w lubelskich księgach ziemskich i grodzkich. Możliwe, że po tym czasie przez pewien okres miejscowość nosiła nazwę Płońska Wola. 6 stycznia 1442 roku Piotr Kurowski zmienił lokację Kurowa z miasta na prawie polskim na miasto na prawie magdeburskim (prawa miejskie na prawie polskim miejscowość dostała najprawdopodobniej między 17 lipca 1440 a 6 stycznia 1442). W tym okresie miejscowość leżała w województwie sandomierskim, który był częścią Małopolski. W 1450 roku odbyła się erygacja kościoła. Już w 1453 roku, w Kurowie funkcjonowała szkoła parafialna. W latach 1456-1465 Kurów był siedzibą powiatu kurowskiego, który był pierwszym powiatem powstałym na terenie obecnego powiatu puławskiego. W 1472 roku pojawiła się wzmianka o drodze Kurów-Drążgów. W 1474 roku Kurów znalazł się w granicach województwa lubelskiego, w powiecie lubelskim. Od 1533 do 1620 roku, kościół był przekształcony w kalwiński zbór. W 1548 roku w Kurowie zamieszkali pierwsi żydzi. W 1549 roku Stanisław Zbąski nadał przywilej dla rzemiosła kurowskiego. W 1553 roku nastąpiło zahamowanie miasta, spowodowane dość znacznym pożarem. W 1568 roku, Stanisłąw Zbąski nadał przywilej żydom kurowskim. Od XVI wieku przy kościele istniał szpital. W 1630 roku w mieście wybuchł pożar, który spalił 68 budynków wraz z ratuszem. W 1648 roku ludność miasta została znacznie zmniejszona przez epidemię. W 1668 roku Bogusław Jan Zbąski nadał ludności żydowskiej przywilej zrównujący ich z Polakami. W XVII wieku żydzi utworzyli tutaj gminę wyznaniową, a następnie stworzyli synagogę przy aktualnej ulicy Nowej i 2 cmentarze - przy obecnej ulicy Nowej i aktualnej ulicy Blich. W 1656 roku wielu żydowskich mieszkańców miasta zostało zabitych przez wojska Stefana Czarnieckiego. W tym samym czasie przez reformację, a następnie wojny Polski, doszło do upadku szkoły parafialnej i powstania przy kościele bractw różańcowych. W latach 1702 i 1708-1710, wojska szwedzkie ograbiały mieszczan kurowskich. W 1720 roku Konstancja Szczukowa wystawiła przywilej dla cechu sitarskiego. 5 września 1781 roku koło młyna spaliło się 15 domów, a rok później 13. W 1783 roku doszło do założenia szkoły parafialnej przez Ignacego Potockiego, a prowadził ją Grzegorz Piramowicz. Lata 1789-1793 są nazywane przez regionalistów czarnym okresem osiemnastego stulecia, gdyż liczba ludności znacznie się zmniejszyła z niewiadomych przyczyn. 5 czerwca 1799 roku pożar spalił blisko połowę ówczesnego miasta - ulicę Dworską, Mansionarię i Nowy Rynek.
Kurów w XIX wieku
Po III rozbiorze Polski miasto znalazło się na terenie Galicji Zachodniej w zaborze austriackim, najpierw w cyrkule józefowskim, a od 1803 w cyrkule lubelskim. W latach 1809-1870 miasto Kurów i gmina dominialna Kurów były niezależne od siebie. W 1809 roku miasto zostało siedzibą gminy. Od 1809 do 1815 roku Kurów należał do powiatu Kazimierz Dolny, departamentu lubelskiego, Księstwa Warszawskiego. Potem należał do zaboru rosyjskiego - obwodu lubelskiego w województwie lubelskim, Królestwie Polskim. Po likwidacji Królestwa Polskiego znalazł się w guberni lubelskiej.
W czasie powstania listopadowego 3 marca 1831 roku pod miejscowością stoczono słynną bitwę, którą wygrali Polacy pod dowództwem generała Józefa Dwernickiego. 12 września tego samego roku, kiedy powstanie chyliło się już ku upadkowi, Polacy wzięli dwustu żołnierzy rosyjskich w niewolę. 24 stycznia 1863 roku podczas powstania styczniowego pod miastem stoczono zwycięską bitwę, w której dowódcą oddziału był Leon Frankowski. W 1866 roku Kurów został wcielony do okręgu lubelskiego, powiatu puławskiego. W związku z udziałem mieszkańców miasta w powstaniu styczniowym, w 1870 roku Kurów utracił prawa miejskie. Burmistrza zastąpił wójt, a sąd grodzki został przekształcony w sąd gminy. Pod koniec XIX wieku szpital zmieniono na dom starców.
Kurów w XX i XXI wieku
Na przełomie XIX i XX wieku Kurów był największym ośrodkiem bednarstwa na Lubelszczyźnie. Między 1 a 3 sierpnia 1915 roku między Kurowem, Olesinem i Płonkami armia niemiecko–austriacka toczyła ciężkie walki z wojskami rosyjskimi (polegli żołnierze tych trzech armii spoczywają na cmentarzu, który znajduje się na gruntach Kolonii Olesin tuż przy granicy administracyjnej z Płonkami i Kurowem). Od 1918 roku w Kurowie funkcjonował sąd pokoju. 20 stycznia 1925 roku Władysław Mazurkiewicz uruchomił linię autobusową na trasie Kurów-Puławy-Kurów.
W 1922 roku powstało stowarzyszenie SNOP, które zorganizowało sieć sklepów spożywczo-przemysłowych. W dwudziestoleciu międzywojennym zaczęto w Polsce dyskutować i planować autostrady, wśród których jedna miała prowadzić z Warszawy do Lwowa, a w następnych planach chciano ją wybudować na odcinku Warszawa-Bukareszt. W 1928 roku zelektryfikowano Kurów i sąsiednie miejscowości, a także po raz pierwszy przez Kurów wiodła trasa jednego z etapów Tour de Pologne. W 1929 roku sąd pokoju został zmieniony na sąd grodzki.
W 1931 roku został zlikwidowany sąd grodzki. W styczniu 1935 roku, przez Kurów biegł odcinek XIV Rajdu Monte Carlo. 8 i 10 września 1939 nastąpiło tragiczne w skutkach zbombardowanie Kurowa przez lotnictwo niemieckie. Było wiele ofiar wśród ludności cywilnej i wojska. W wyniku pożarów spalona została zabudowa centrum. 15 września do miejscowości wkroczyły wojska hitlerowskie. Od sierpnia do listopada 1942 roku w Kurowie istniało getto, w którym uwięziono żydów z Kurowa, Lublina i Wąwolnicy. Po likwidacji getta, jego mieszkańców wywieziono do obozu zagłady w Sobiborze, a następnie większość zgładzono. 6 marca 1944 roku przy ulicy Puławskiej hitlerowcy rozstrzelali 33 osoby, a 10 pozostałych powiesili na skwerze. W tym samym roku partyzanci zdobyli w Kurowie hitlerowski wóz pancerny. Rok później pojawiła się idea stworzenia autostrady Radom-Lwów, lecz z czasem zrezygnowano z tego wariantu. W latach 1946-1947, na ulicy Dworskiej siostry benedyktynki misjonarki założyły swój domek zakonny. W 1946 roku Kurów był podzielony na 3 części - Kurów, Kurów-dwór i Kurów-Józefów, a rok później 5 części - osada Kurów, majątek Kurów, Kolonia Józefów, Mała Kłoda oraz osadę Wygoda. W latach 1951-1979, przedszkole mieściło się na rogu ulic Lubelskiej i Zielonej. W 1952 Kurów był podzielony na osadę miejską Kurów, Kolonię Kurów i Kolonię Józefów.
Zniszczony Kurów - wrzesień 1939 |
Około 1960 roku z Kurowa wydzielono miejscowość Olesin. Od 1962 roku przez Kurów przebiegała trasa europejska E81 (Gdańsk-Lwów), lecz w 1985 roku wprowadzono w całej Europie nowy system numeracji i E81 zastąpiła obecna trasa E372 (Warszawa-Lwów). Mniej więcej w tych samych latach przez miejscowość prowadziła także droga krajowa T12 (Łask-Berdyszcze), lecz po zmianie numeracji T12 stała się drogą krajową nr 44 (Łask-Kurów). W 1968 roku w podpiwniczeniu domu towarowego Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska powstała hydrofornia, która zasilała sieć wodociągową z rur żeliwnych na ulicach: Lubelska, Bartosza-Głowackiego, Krótka i Nowa. W 1970 roku Kurów stał się startem dla pierwszego etapu XXVII edycji Tour de Pologne. W 1977 roku wykonano sieci wodociągowe na ul. I Armii Wojska Polskiego z rur żeliwnych oraz do budownictwa wielorodzinnego na ul. 35-Lecia PRL z rur stalowych, które miały połączenie z wodociągiem zakładowym należącym do Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej. W 1979 roku, do użytku oddano aktualne przedszkole.
21 kwietnia 1980 roku zakończył się pierwszy etap scalania gruntów rolnych Kurowa obejmujący pola uprawne po obu stronach drogi Kurów–Puławy, natomiast drugi etap scalenia gruntów rolnych Kurowa zakończył się 21 października 1982. W 1984 roku powstało Kurowskie Towarzystwo Regionalne.
W latach 90. XX wieku część Kolonii Józefów została ulicą Fabryczną. W 1994 roku odbyły się konsultacje dotyczące przywrócenia praw miejskich Kurowa, lecz mieszkańcy gminy nie zgodzili się na to ze względu na błędne myślenie, że zobowiązani będą do płacenia większych podatków. W tym samym okresie planowano utworzyć trójmiasto Kurów-Markuszów-Garbów, lecz ten pomysł także upadł. W roku 2000 w Kurowie powstał Zakład Usług Komunalnych. Po roku 2000 drogę nr 44 zastąpiono obecną drogą krajową nr 12 (Łęknica-Berdyszcze). Obecnie dominującą wytwórczością jest garbarstwo i kuśnierstwo, które stanowią łącznie blisko 20% podmiotów gospodarczych.
Niedaleka przyszłość
Od września 2010 do czerwca 2012 roku, na północy miejscowości zostanie wybudowany nowy wspólny odcinek dróg ekspresowych nr 12 i 17. Kurów jest wytypowany przez Lubelski Urząd Wojewódzki jako jedna z 19 miejscowości do przywrócenia lub przyznania praw miejskich, które ma mieć miejsce najpóźniej w 2030 roku.
Podział administracyjny
- do 1138 - Polska
- 1138-1241 - Polska, dzielnica sandomierska
- 1242-1292 - Polska, ziemia sandomierska
- 1320 - Królestwo Polskie, ziemia sandomierska
- 1331 - Królestwo Polskie, ziemia sandomierska
- 1347 - Królestwo Polskie, prowincja małopolska, ziemia sandomierska
- 1386 - Polska, prowincja małopolska
- 1456-1465 - województwo sandomierskie, ziemia lubelska, powiat kurowski
- 1466-1474 - województwo sandomierskie, ziemia lubelska, powiat lubelski
- 1474 - województwo lubelskie, powiat lubelski
- 1630 - Rzeczpospolita, Królestwo Polskie
- 1619 - Rzeczpospolita Obojga Narodów, Korona, województwo lubelskie
- 1660 - Rzeczpospolita Obojga Narodów, Małopolska, województwo lubelskie, powiat lubelski
- XVII w. - Królestwo Polskie
- XVII-XVIII w. - Królestwo Polskie, województwo lubelskie
- XVIII w. - Rzeczpospolita, Korona
- 1795 - zabór austriacki, Galicja Zachodnia, cyrkuł józefowski
- 1795 - zabór austriacki, Galicja Zachodnia, cyrkuł lubelski
- 1809 - Księstwo Warszawskie, departament lubelski, powiat kaźmierski, miasto Kurów
- 1810-1815 - Księstwo Warszawskie, departament lubelski, powiat kaźmierski, miasto Kurów
- 1816-1832 - Królestwo Polskie, województwo lubelskie, obwód lubelski, miasto Kurów
- 1833-1837 - Imperium Rosyjskie, Królestwo Polskie, województwo lubelskie, obwód?, powiat?, miasto Kurów
- 1838-1842 - Imperium Rosyjskie, Królestwo Polskie, województwo lubelskie, powiat puławski, miasto Kurów
- 1842-1845 - Imperium Rosyjskie, Królestwo Polskie, województwo lubelskie, powiat nowoaleksandryjski, miasto Kurów
- 1845 - Imperium Rosyjskie, Królestwo Polskie, gubernia lubelska, miasto Kurów
- 1866 - Imperium Rosyjskie, Królestwo Polskie, okręg lubelski, powiat nowoaleksandryjski, miasto Kurów
- 1867 - Imperium Rosyjskie, Królestwo Polskie, gubernia lubelska, powiat nowoaleksandryjski, miasto Kurów
- 1870 - Imperium Rosyjskie, Królestwo Polskie, gubernia lubelska, powiat nowoaleksandryjski, gmina Kurów
- 1907 - Imperium Rosyjskie, Królestwo Polskie, gubernia lubelska, powiat nowoaleksandryjski, gmina Kurów
- 1915-1918 - Królestwo Polskie, Generalne Gubernatorstwo Lublin, powiat puławski, gmina Kurów (okupacja austriacka)
- 1919-1939 - II Rzeczpospolita, województwo lubelskie, powiat puławski, gmina Kurów
- 23.08.1939-27.09-1939 - strefa radziecka
- 28.09.1939-1945 - Generalne Gubernatorstwo, dystrykt lubelski, powiat puławski, gmina Kurów (okupacja niemiecka)
- 1945-1975 - Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo lubelskie, powiat puławski
- 1975-1989 - Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo lubelskie, gmina Kurów
- 1990-1998 - Rzeczpospolita Polska, województwo lubelskie, gmina Kurów
- od 1999 - Rzeczpospolita Polska, województwo lubelskie, powiat puławski, gmina Kurów
Dawne części miejscowości
- 1793 - wydzielenie miejscowości Olesin
- 1922 - 2 części: Kurów, kolonia Kurów
- 1946 - 3 części: Kurów, Kurów-dwór, Kurów-Józefów
- 1951 - 3 części: osada Kurów, majątek Kurów, Kolonia Józefów, Mała Kłoda oraz osada Wygoda
- 1952 - 3 części: osada miejska Kurów, Kolonia Kurów, Kolonia Józefów
- 1960 - ponowne wydzielenie wsi Olesin
Właściciele Kurowa
- Klemens Kurowski herbu Szreniawa (1399-1405)
- Piotr Kurowski herbu Szreniawa (do 1463)
- Jadwiga Kurowska, Jan Pilecki herbu Leliwa (1463-1466)
- Stanisław Zbąski herbu Nałęcz (1466-1469)
- Małgorzata Zbąska (1469-1488)
- Abraham Zbąski herbu Nałęcz (1488-1528)
- Stanisław Zbąski herbu Nałęcz (1528-1553)
- Stanisław Zbąski herbu Nałęcz (1553-1559)
- Stanisław Zbąski herbu Nałęcz , Abraham Zbąski herbu Nałęcz (1559-1585)
- Abraham Zbąski herbu Nałęcz (1585-1627)
- Jan Zbąski herbu Nałęcz (1627-1648)
- Bogusław Jan Zbąski herbu Nałęcz (1657-1683)
- Anna ze Stanisławskich Zbąska (1683-1692)
- Maria Kazimiera (1692-1698): Franciszek Ciemierzyński (1692-1694), Mikołaj Krogulecki (1695-1968)
- Anna ze Stanisławskich Zbąska (1699-1700)
- Stanisław Antoni Szczuka herbu Grabie (1700-1710): Mateusz Krukowski (1700-1701), Piotr Stypiński (od 1702)
- Konstancja Maria z Potockich Szczukczyna (1710-1730): Jan Stypiński (1710-1720), Jan Wilkaszewicz (1721-1722), Marcin Zapolski (1723-1728), Andrzej Łaski (1729-1730)
- Jan Cetner herbu Przerowa (1730-1734)
- Maria Kątska (1735-1741)
- Eustachy Potocki herbu Pilawa (1741-1768): Andrzej Łaski (1741-1752), J. Regulski (1753-1761), A. Miciński (1762-1765), A. Kosieradzki (1766-1767), A. Klukowski (1768)
- Ignacy Roman Potocki herbu Pilawa (1772-1806)
- Antoni Kuczyński herbu Ślepowron (1806-1809)
- Wiktoria z Dłużewskich Kuczyńska (ok. 1809)
- Barbara Moraczewska (ok. 1826)
- Grzegorz Zbyszewski herbu Topór (-1856)
- Józef Iżycki herbu Bończa (1856-1864)
- Walerian Baczyński herbu Sas (1865-1896)
- Mieczysław Walerian Baczyński herbu Sas (1896-1903)
- Maria Konstacja Orsetti z Jałowieckich (1918-1933): Wacław Kuszel herbu Drogosław (od 1919), Mieczysław Jaruzelski (do 1928), Tadeusz Henryk Kochanowski (od 1929)
- majątek niemiecki (okres okupacji)
Nieoficjalne części Kurowa
- Centrum - umowne centrum miejscowości, w którym znajduje się większość ulic.
- Józefów - południowa część Kurowa, obejmująca ulicę Fabryczną.
- pozostała część - północna część ulic: Granicznej i Bartosza-Głowackiego, zachodnia część Puławskiej i Warszawskiej, całe ulice: Blich, Nadrzeczna, Słoneczna
 |
 |
 |
Demografia
| Rok | Liczba ludzi |
|---|---|
| 1661 | 383 |
| 1674 | 361 |
| 1676 | 262 |
| 1764 | 904 |
| 1786 | 1 500 |
| 1787 | 1 902 |
| 1819 | 1 612 |
| 1822 | 1 920 |
| 1827 | 1 920 |
| 1856 | 2 664 |
| 1858 | 2 440 |
| 1860 | 2 672 |
| 1864 | 2 680 |
| 1870 | 3 656 |
| 1871 | 3 251 |
| 1883 | 3 593 |
| 1891 | 4 302 |
| 1912 | 6 080 |
| 1913 | 5 756 |
| 1921 | 4 212 |
| 1939 | 4 635 |
| 1943 | 2 121 |
| 1946 | 1 864 |
| 1947 | 2 241 |
| 1949 | 1 976 |
| 1961 | 2 011 |
| 1962 | 2 245 |
| 1966 | 2 436 |
| 1973 | 2 718 |
| 1986 | 2 516 |
| 2001 | 2 748 |
| 2005 | 2 811 |
| 2007 | 2 804 |
| 2009 | 2 822 |
Ulice
Liczba ludności na dzień 31.12.2007:
| Miejsce | Nazwa ulicy | Liczba ludności | |
|---|---|---|---|
| 1 | ul. Wojciecha Bartosza-Głowackiego | 335 | |
| 2 | ul. I Armii Wojska Polskiego | 287 | |
| 3 | ul. Lubelska | 266 | |
| 4 | ul. Tadeusza Kościuszki | 260 | |
| 5 | ul. 35-lecia PRL | 207 | |
| 6 | ul. Kowalska | 177 | |
| 7 | ul. Blich | 146 | |
| 8 | ul. Nowa | 133 | |
| 9 | ul. Żabia | 113 | |
| 10 | ul. Fabryczna | 110 | |
| 11 | ul. Puławska | 109 | |
| 12 | ul. Nadrzeczna | 91 | |
| 13 | ul. Ogrodowa | 79 | |
| 14 | ul. Zielona | 70 | |
| 15 | ul. Graniczna | 54 | |
| 16 | ul. Polna | 47 | |
| 17 | ul. Głęboka | 45 | |
| 18 | ul. Warszawska | 43 | |
| 19 | ul. Jana Kilińskiego | 36 | |
| 20 | ul. Ciasna | 31 | |
| 21 | ul. Krótka | 29 | |
| 22 | ul. Nowy Rynek | 28 | |
| 23 | ul. Wiśniowa | 27 | |
| 24 | ul. Poprzeczna | 24 | |
| 25 | ul. Krzywa | 23 | |
| 26 | ul. Partyzantów | 22 | |
| 27 | ul. Sadowa | 5 | |
| 28 | ul. Piramowicza | brak | |
| ul. Słoneczna | brak |
Zabytki
- Kościół pod wezwaniem Narodzenia NMP i św. Michała Archanioła, wzniesiony przez Piotra Kurowskiego w 1452 roku, rozbudowany około 1660 przez rodzinę Zbąskich
- Dzwonnica z początku XVIII w.
- Brama z bramkami z 1911 roku
- Plebania zbudowana w latach 1782-1783 wg projektu Stanisława Kostki Potockiego
- Budynek wikariatu z 1783 roku i szkoła parafialna, założona przez Grzegorza Piramowicza i Ignacego Potockiego
- Kuźnia z około 1782 roku (obecnie muzeum parafialne)
- Cmentarz parafialny
- Budynek Urzędu Gminy z II poł. XIX w.
- Zajazd pocztowy z końca XVIII wieku
- Murowana łaźnia z lat 20. XX wieku
- Kilka figur kultu chrześcijan
Kościół, brama, figurka i dzwonnica |
Plebania |
Muzeum parafialne |
Zajazd pocztowy |
Cmentarz parafialny |
Wikariat |
Urząd Gminy |
Kapliczka na Nowym Rynku (z 1916 roku) |
Najsłynniejsze osoby związane z Kurowem
- Bogusław Bagsik (ur. 1963 w Bytomiu) - biznesmen, promotor bokserski i były prezes Zakładów Futrzarskich Kurów1 S.A.
- dr Krzysztof Boreczek (ur. 1955 w Kurowie) - historyk, autor wielu książek o Kurowie
- Włodzimierz Borowski (ur. 1930 w Kurowie, zm. 2008 w Warszawie) - artysta malarz, twórca environment i happeningów, konceptualista, jeden z pionierów performance
- gen. Wojciech Jaruzelski (ur. 1923 w Kurowie) - były polski prezydent, I sekretarz KC PZPR, premier
- Czesław Janczarski (ur. 1911 w Hruszwicy, zm. 1971 w Warszawie) - poeta, pisarz bajek dla dzieci, mieszkaniec Kurowa w latach 1944-1946
- Jacek Janczarski (ur. 1945 w Kurowie, zm. 2000 w Warszawie) - satyryk, dramaturg, scenarzysta filmowy
- Ryszard Kaczorowski herbu Jelita (ur. 1919 w Białymstoku, zm. 2010 w Pieczorsku) - ostatni prezydent RP na uchodźstwie, harcerz, członek AK, minister ds. krajowych, jego ojciec urodził się tu
- Romuald Karaś (ur. 1935 w Tomaszowie) - dziennikarz, reportażysta, publicysta
- Franciszek Krzysiak (ur. 1941 w Kurowie) - politolog, socjolog, nauczyciel, oficer, przewodnik terenowy, tłumacz, poeta, publicysta
- Piotr Kurowski (ur. ok. 1400 r., zm. 1463) - kasztelan sądecki i lubelski, właściciel Kurowa
- Edward Martuszewski (ur. 1921 w Paluchowie, zm. 1982 w Olsztynie) - krytyk literacki i teatralny, publicysta, tłumacz, eseista, prozaik, miłośnik Kurowa
- Wiesław Peciak - biznesmen, były prezes Zakładów Futrzarskich Kurów1 S.A.
- ks. Grzegorz Piramowicz (ur. 1735 we Lwowie, zm. 1801 w Międzyrzecu Podlaskim) - ksiądz, pisarz, filozof; został pochowany w kurowskim kościele
- mgr o. Mieczysław Polak (ur. 1958 w Puławach) - podprzeor Jasnej Góry, asystent w Urzędzie Pocztowo-Telekomunikacyjnym w latach 1978-1979 i 1982-1984 naczelnik urzędu III klasy w Kurowie
- Józef Poniatowski (ur. 1763 w Wiedniu, zm. 1813 w Lipsku) - polski książę, generał, minister wojny, marszałek Francji, w 1792 roku miał kwaterę w Kurowie
- Ignacy Potocki (ur. 1750, zm. 1809 w Wiedniu) - polityk, właściciel Kurowa
- gen. Stefan Grot Rowecki (ur. 1895 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 1944 w Sachsenhausen) - twórca Armii Krajowej, podczas bombardowania Kurowa przebywał w dworze
- Stanisław Szczuka (ur. 1652, zm. 1710 w Warszawie) - szlachcic, polityk, pisarz polityczny, właściciel Kurowa
- Lucjan Szenwald (ur. 1909, zm. 1944 w Kurowie) - polski poeta, działacz komunistyczny
- dr Benjamin Weider ur. 1923 w Montrealu, zm. 2008 w Montrealu) - kanadyjski założyciel Międzynarodowej Federacji Kulturystyki, miłośnik Kurowa (jego rodzice stąd pochodzili)
- Josef Weider (ur. 1922 w Montrealu) - kanadyjski żyd, założyciel Międzynarodowej Federacji Kulturystyki, jego rodzice pochodzili z Kurowa
Komunikacja
Z Kurowa istnieje możliwość dojazdu autobusem do 87 (na 1068) miejscowości mających powyżej 2 800 mieszkańców, w których zatrzymują się te autobusy - do niektórych z nich można dojechać tylko w wakacje (Bełchatów, Biłgoraj, Bochnia, Brzesko, Chełm, Ciechocinek, Częstochowa, Dęblin, Drobin, Elbląg, Garwolin, Gdańsk, Gdynia, Hel, Hrubieszów, Iłża, Jastarnia, Jarosław, Katowice, Kazimierz Dolny, Kępno, Kłodzko, Końskie, Kozienice, Kraków, Krasnobród, Krasnystaw, Krynica-Zdrój, Lipno, Lipsko, Lubartów, Lublin, Łeba, Łęczna, Łódź, Łuków, Mława, Muszyna, Myślenice, Nałęczów, Nidzica, Niemcza, Nowy Dwór Gdański, Nowy Sącz, Olsztynek, Opoczno, Opole Lubelskie, Ostróda, Pasłęk, Piaski, Piotrków Trybunalski, Płońsk, Przedbórz, Przemyśl, Przysucha, Puck, Puławy, Radom, Radomsko, Reda, Radymno, Ryki, Sandomierz, Sierpc, Siewierz, Skępe, Skarżysko-Kamienna, Sopot, Starachowice, Sulejów, Syców, Tarnobrzeg, Tarnogród, Tarnów, Tomaszów Lubelski, Tomaszów Mazowiecki, Toruń, Warszawa, Wieluń, Wieruszów, Władysławowo, Wojnicz, Wrocław, Zakopane, Zamość, Ząbkowice Śląskie, Zwoleń).
W czasach komunizmu można było dojechać do 6 miast, do których obecnie nie można od nas dojechać: Białej Podlaskiej, Janowa Lubelskiego, Grójca, Kocka, Międzyrzeca Podlaskiego i Radzynia Podlaskiego. W 2008 roku z Kurowa można było dojechać do Bełżyc, Giżycka, Mikołajek, Myszyńca, Ostrołęki, Rucianej-Nidy, Rynu, Węgorzewa i Wyszkowa.
Busem z Kurowa można dojechać do 22 miast - Bełchatowa, Dęblina, Kępna, Kielc, Krakowa, Lublina, Nałęczowa, Oleśnicy, Opoczna, Piotrkowa Trybunalskiego, Puław, Radomia, Ryk, Skarżyska-Kamiennej, Sulejowa, Sycowa, Szydłowca, Wielunia, Wieruszowa, Wrocławia, Zwolenia i Żelechowa.
Motoryzacja
- 2 stacje auto-gaz
- 3 stacje kontroli pojazdów
- sygnalizacja świetlna
- radar
Supermarkety
- Grosz
- Biedronka
Oświata
- przedszkole
- szkoła podstawowa
- gimnazjum
- liceum dla dorosłych
Szkoła podstawowa, gimnazjum i liceum dla dorosłych |
Przedszkole (wybudowane w latach 1976-1979) |
Banki
- Bank Spółdzielczy w Kurowie (ma filie w Klementowicach i Markuszowie oraz punkt kasowy w Karmanowicach)
- Bank PKO S.A. - agencja w Kurowie
- Bank Pocztowy
- Bank Spółdzielczy w Nałęczowie - filia w Kurowie
Przemysł
Zakłady Futrzarskie Kurów1 S.A.
Zakłady Futrzarskie Kurów1 S.A. - największy zakład przemysłowy w Kurowie, powstały w 1952 roku, przeniesiony z Lublina. Z jego inicjatywy powstał klub piłkarski "Garbarnia". W 1966 roku część Polskiej Kroniki Filmowej o numerze 12B/66
28 listopada 2003, ogłoszono upadłość zakładu i w jego miejsce powołano dwie mniejsze spółki - Edyta sp. z o.o. oraz Zakłady Futrzarskie Kurów 1 sp. z o.o.. Razem zatrudniły one około 250 osób. Ich kontrahentem stała się firma z Kanady.
Zakłady Futrzarskie były w latach 90. XX wieku ponadto jednym ze sponsorów programu Idź na całość i klubu piłkarskiego Garbarnia Kurów. W 2002 roku Wiesław Peciak jako prezes zakładów w licytacji WOŚP kupił złote serduszko za 70 tysięcy złotych. W pierwszych kilku latach XXI wieku sponsorowały dwóch bokserów - Andrzeja Gołotę, a następnie (do 2007) mistrza świata Tomasza Adamka.
Na terenie należących do Zakładów Futrzarskich Kurów1 S.A. - Wiesław Peciak znajduje się mechaniczno-chemiczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków, wycofana z użytku w 2009 roku.
Spółdzielnia mleczarska
W 1926 roku przy ulicy Warszawskiej powołano spółdzielnię mleczarską, która została przekształcona w 1938 roku w Okręgową Spółdzielnię Mleczarską i objęła swoim zasięgiem gminę Kurów, gminę Żyrzyn i gminę Celejów. Po wojnie reaktywowano spółdzielnię, która 30 marca 1968 roku przeniosła swoją siedzibę na ulicę I Armii Wojska Polskiego. W drugiej połowie XX wieku rozpoczęto eksportować wyroby firmy do kilku państw Europy Środkowo-Wschodniej. W 2004 roku mleczarnię kupiła francuska firma Lactalis, która doprowadziła do upadku firmy. We wrześniu 2006 roku mleczarnia zaprzestała swoją działalność, a jej zakład stał się zlewnią mleka. Do 2009 roku przy obiekcie działała mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków.
Sport
- piłkarska drużyna Garbarnia Kurów i stadion im. Karola Wolnego o powierzchni 3,88 ha
- kort tenisowy
- nowoczesna sala gimnastyczna w gimnazjum (m.in. z tablicą świetlną i opuszczanymi na pilot koszami)
- sala gimnastyczna i siłownia w szkole podstawowej
Kolarstwo
Na początku XXI wieku Sławomir Nieleszczuk stworzył w Kurowie Uczniowski Klub Sportowy "Relax", który zajmował się głównie szkoleniem młodych kolarzy. W tej dyscyplinie do najbardziej utytułowanych zawodników należy zaliczyć kilku kolarzy reprezentujących klub kolarski Pogoń "Mostostal" Puławy. Są nimi między innymi:
- Sławomir Nieleszczuk
- Niektóre z osiągnięć: Mistrzostwo Polski "Masters" w jeździe indywidualnej na czas w kategorii IIIa - Bliżyn 26.05.2007
- 3. miejsce w Mistrzostwach Polski Masters - Bliżyn 27.05.2007 w jeździe dwójkami na czas - kategoria IIIa
- 4. miejsce w Mistrzostwach Polski Masters - Ryki 06.05.2006 w jeździe indywidualnej na czas - kategoria III A: 50-54 lata - 1952-1956
- 7. miejsce w Mistrzostwach Polski Masters - Wągrowiec 10.06.2006 w jeździe dwójkami na czas - kategoria III A: 50-54 lata - 1952-1956
- 12. miejsce w Szosowych Mistrzostwach Polski Masters ze startu wspólnego - Strawczyn 17.06.2006 - kategoria III A: 50 - 54 lat
- 2. miejsce w kategorii Masters III rocznik 1948-1957 - IX Ogólnopolski Maraton Kolarski w Złotym Potoku - 22.04.2007
- 2. miejsce w kategorii III Masters - 50-59 lat - 1947-1956
- Mateusz Wręga
- medal na Mistrzostwach Polski juniorów
- zwycięstwo w wyścigu kolarskim na trasie Kurów - Płonki - Buchałowice - Kaleń - Kurów, 14.05.2006, kategoria orlików
- 2. miejsce w X Kryterium Ulicznym o Puchar Prezydenta Miasta Puławy - 21.05.2006, kategoria orlików
- 44. miejsce w XXI Ogólnopolskim Wyścigu Kolarskim Szlakiem Bursztynowym – ENERGA TOUR 2006
- Wojciech Wręga
- brązowy medal w kategorii junior młodszy na dystansie 10 km w XIII Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży w kolarstwie szosowym w Darłowie - 13-15 lipca 2007
Przez Kurów biegła trzynastokrotnie trasa wyścigu Tour de Pologne, w tym w 1970 roku miejscowość była startem pierwszego etapu wyścigu.
| Edycja wyścigu | Etap | Data | Start - meta | Długość (km) | Zwycięzca etapu | Lider po etapie |
| I | I | 22.07.1928 | Warszawa - Lublin | 157 | Eugeniusz Michalak | Eugeniusz Michalak |
| III | IX (ost.) | 10.09.1933 | Warszawa - Lublin | 160 | Wiktor Olecki | Jerzy Lipiński |
| V | I | 22.07.1939 | Warszawa - Lublin | 161 | Zygmunt Wiśniewski | Zygmunt Wiśniewski |
| IX | XI (ost.) | 31.08.1952 | Lublin - Warszawa | 160 | Wacław Wójcik | Wacław Wójcik |
| XIV | XI (ost.) | 01.09.1957 | Lublin - Warszawa | 160 | Aleksander Królikowski | Henryk Kowalski |
| XVII | I | 11.09.1960 | Warszawa - Lublin | 196 | Daniel Andries (BEL) | Daniel Andries (BEL) |
| XIX | I | 16.09.1962 | Warszawa - Lublin | 160 | Bogusław Fornalczyk | Bogusław Fornalczyk |
| XXIII | I | 25.09.1966 | Warszawa - Lublin | 180 | Henryk Woźniak | Henryk Woźniak |
| XXVI | XIII (ost.) | 02.08.1969 | Przysucha - Lublin | 174 | Krzysztof Stec | Wojciech Matusiak |
| XXVII | I | 22.07.1970 | Kurów - Zamość | 160 | Zenon Czechowski | Zenon Czechowski |
| XXIX | II | 22.07.1972 | Puławy - Chełm | 131 | Henryk Rasek | Stanisław Gazda |
| XXXVII | III | 04.07.1980 | Puławy - Lublin | 47 | Polska I | Jan Jankiewicz |
| XLIV | III | 24.07.1987 | Puławy - Zamość | 171 | Adam Szafron | Marek Leśniewski |
Koszykówka
- Paweł Szeleźniak - mistrzostwo Polski szkół wyższych w koszykówce w sezonie 2006/07 - Wrocław (w barwach AR Lublin), kluby: Pogoń Puławy, Basket Biłgoraj, AZS AR Lublin, Start Lublin
Podnoszenie ciężarów / trójbój siłowy
- Kacper Wiejak (członek kadry Polski juniorów, klub: Wisła Puławy)
- mistrz Polski juniorów do lat 17 w kategorii powyżej 94 kg, Ciechanów 2006
- vicemistrz Polski juniorów do lat 17 w kategorii powyżej 94 kg, Mrocza 2007
- III miejsce w MP juniorów do lat 20 - kategoria do 105 kg, Mrocza 2009
- Małgorzata Wiejak (członkini kadry Polski juniorek, klub: Wisła Puławy)
- vicemistrzyni Polski seniorek w kategorii 75 kg, Kościerzyna 2009
- vicemistrzyni Polski seniorek w kategorii 75 kg, Puławy 2010
- brązowy medal w Mistrzostwach Polski w trójboju siłowym seniorek
- mistrzyni Polski juniorek do lat 17 w kategorii +69 kg, Puławy 2008
- mistrzyni Polski juniorek do lat 17 w kategorii 69 kg, Mrocza 2007
- vicemistrzyni Polski juniorek do lat 17, Ostrów Mazowiecka 2009
- mistrzyni Polski młodziczek w trójboju siłowym w kat. 67,5 kg, Wschowa 2006
- wygrana w Ogólnopolskiej Olimpiadzie Młodzieży „Świętokrzyskie 2009”, Nowiny 2009
- zwyciężczyni XIV Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży w kategorii do 69 kg, Polkowice 2008
- 7. miejsce na Mistrzostwach Świata juniorów do lat 20 w kategorii 75 kg, Sofia (Bułgaria) 2010
- 17. miejsce na Mistrzostwach Świata juniorów do lat 17 w kategorii +69, Chiang Mai (Tajlandia) 2009
Służby ratunkowe
Policja
W Kurowie znajduje się jedyny komisariat policji w powiecie (poza Komendą Powiatową Policji w Puławach), natomiast posterunki policji znajdują się w Janowcu, Kazimierzu Dolnym, Końskowoli, Nałęczowie i Żyrzynie, a rewir jest w Baranowie. Nasz komisariat zatrudnia 25 policjantów, jest czynny całą dobę i posiada 3 samochody - najnowszy z nich to Kia Ceed, który komisariat dostał w styczniu 2009.
Do 24 lipca 2000 roku siedziba policji znajdowała się na pierwszym piętrze banku spółdzielczego w Kurowie, potem siedzibę zmianieno na budynek komunalny po byłej lecznicy (na przeciwko gimnazjum nr 1).
Służba zdrowia
- ośrodek zdrowia
Straż pożarna
Ochotnicza Straż Pożarna:
- Rok założenia: 1910
- Ilość obecnych członków: 30
- Siedziba remizy: ulica Kilińskiego, w sąsiedztwie Gminnego Ośrodku Kultury (kina i biblioteki)
- Samochody bojowe: STAR 244 z 1987 roku i Gazela z 2004 roku
- Sprzęt strażacki: niezbędny
- Wyposażenie: strażnica z dwoma garażami, świetlica z zapleczem kuchennym i sanitarnym
- Włączenie do krajowego systemu ratowniczo–gaśniczego: 19 września 1997
Do czasu upadku zakładów futrzarskich w Kurowie działała również zakładowa jednostka OSP, która posiadała wyłącznie niezbędny sprzęt strażacki
Telefonia komórkowa
- maszt radiokomunikacyjny dla potrzeb telefonii komórkowej sieci Plus GSM
- maszt radiokomunikacyjny dla potrzeb telefonii komórkowej sieci Era
Hałas
W Kurowie występuje największy w województwie hałas związany z trasami komunikacji drogowej, pod względem godzinnego natężenia pojazdów miejscowość zajmuje szóste miejsce (za punktem pomiarowym w Lublinie przy Alei Witosa 20, dwoma w Chełmie na ulicy Rejowieckiej koło szkoły podstawowej nr 3 i ulicy Rejowieckiej 125 oraz punktem w Zamościu przy ulicy Legionów 85B).
| Punkt pomiarowy | Poziom hałasu drogowego A w porze dziennej przy ulicy | Poziom hałasu w linii zabudowy | Natężenie ruchu | % pojazdów ciężkich |
|---|---|---|---|---|
| ul. Lubelska 27 | 75,3 dB | 66,3 dB | 1144 poj./godz. | 13,7 |
| ul. Lubelska 40 | 76,9 dB | 64,4 dB | 1197 poj./godz. | 18,5 |
| Punkt pomiarowy | Poziom hałasu drogowego A w porze dziennej przy ulicy | Poziom hałasu w linii zabudowy | Natężenie ruchu | % pojazdów ciężkich |
|---|---|---|---|---|
| ul. Lubelska 27 | 76,0 dB | 74,2 dB | 1356 poj./godz. | 17,8 |
| ul. Lubelska 40 | 77,2 dB | 64,6 dB | 1014 poj./godz. | 20,0 |
| Punkt pomiarowy | Poziom hałasu w linii zabudowy | Natężenie ruchu | % pojazdów ciężkich |
|---|---|---|---|
| ul. Lubelska 27 | 74,5 dB | 1272 poj./godz. | 21,1 |
| ul. Lubelska 40 | 67,6 dB | 1282 poj./godz. | 24,2 |
Kultura
Gminny Ośrodek Kultury
- data założenia: 1965/1966
- najważniejsze pomieszczenia: biblioteka, kino
Cytaty w wybitnych dziełach literatury
- Zapisz się zaraz na kuryerkę lubelską, zapakuj walizę, nie zapominając o (...) szatach, i jedź do stacyi Kurów, zkąd pocztą przybędziesz do wsi Zalipnej - Waleria Marrené, Jerzy
- Pod Kurowem staliśmy parę godzin na szosie, gdyż zginął czyjś kufer, po który furman jeździł konno do karczmy. - Bolesław Prus, Lalka
- Minęliśmy Kurów, a w Markuszowie audi Joanny ostro skręciło w prawo, na szosę nałęczowską. - Zbigniew Nienacki i Jerzy Ignaciuk, Pan Samochodzik i nieuchwytny kolekcjoner
Filmy o Kurowie
- Kurów - film z 1932 roku przedstawiający naszą miejscowość przed wojną (reżyser: Jack Weisbord, czas trwania: 10 minut)
Muzyka
Zespoły, których członkowie pochodzą z Kurowa:
- 33 rotations
- Crush All Fakes
- Naczynia
- Panacea
- Scarlet adorns the snow
- Steelman
- XInsurrectionX
Ośrodek zdrowia |
Gminny ośrodek kultury |
Dom towarowy (supermarket Milea i salon meblowy Meblohurt) |
|
Młyn |
Supermarket Biedronka |
Pomnik przed kościołem |
|
Pomnik na ulicy Lubelskiej |
Sklep Grosz i sklep odzieżowy |
Zachodnia część ul. Lubelskiej |
|
Kilka bloków z osiedla na 35-lecia PRL |
Osiedle (ul. 35-lecia PRL) |
Pomnik I. Potockiego |
Pomnik powieszonych |
 |
Zakład przetwórstwa ryb i zakład drzewny |
Wieża przekaźnikowa telefonii komórkowej |
Zakład Usług Komunalnych |
Początek ulicy Słonecznej |
Część zachodnia ulicy Blich |
Wschodnia część ulicy Nowej |
|
Początek ulicy Zielonej |
Część środkowa ulicy Nadrzecznej |
Kopalnia piachu na północy Kurowa |
Widok z ul. Kościuszki na ul. Poprzeczną |
Wschodnia część ul. Kilińskiego |
Początek ulicy Tadeusza Kościuszki - widok z ulicy Lubelskiej |
Początek ulicy Głębokiej |
Środek ulicy Głębokiej |
Panorama Kurowa ze zbiornika wody w Olesinie |
Panorama północy Kurowa |
Widok z góry na kopalnię piachu |
Część zachodnia ulicy Polnej |
Początek ulicy Sadowej |
Widok na początek ulicy Granicznej |
Znaki kierunku i miejscowości
- tablice od strony Lublina
Jastków: Kurów 20 Warszawa 151 |
Bogucin: Kurów 14 Warszawa 145 |
Garbów: Kurów 13 Warszawa 144 |
Zagrody: Kurów 11 Warszawa 142 |
Przybysławice: Kurów 7 Warszawa 138 |
Łany: Kurów 4 Warszawa 135 |
- tablice od strony Puław
Puławy/Rudy: Kurów 13 Lublin 45 Dorohusk 135 Zamość 131 |
Końskowola: Kurów 10 Lublin 42 |
| Aglomeracja kurowska |
| Brzozowa Gać - Kolonia Józefów - Kolonia Olesin - Kurów - Olesin |
|
| Gmina Kurów |
| Barłogi - Bronisławka - Brzozowa Gać - Buchałowice - Choszczów - Dęba - Józefów - Klementowice - Kłoda - Kozi Las - KURÓW - Łąkoć - Marianka Olesin - Paluchów - Pępów - Płonki - Posiołek - Szumów - Węgielnica - Wólka Nowodworska - Wygoda - Zastawie</font> |
